Yapay zekada Türk imzası: Dijital dönüşüm başlıyor

Türkiye’de Yapay Zeka Çalışmaları Hükümet ve Özel Sektörün Öncelikli Gündem Maddesi Haline Geldi

Türkiye’de yapay zeka alanındaki çalışmalar, küresel ekonomiden savunmaya, finanstan kamu hizmetlerine kadar geniş bir yelpazede etkisini göstererek hükümet ile özel sektör kuruluşları arasında öncelikli konular arasında yer almaktadır. Türkçe büyük dil modelleri, kamu uygulamaları, veri merkezi altyapısı, girişim ekosistemi ve savunma sanayisi odaklı adımlarla yapay zeka kapasitesinin genişletilmesi hedeflenmektedir.

Bu doğrultuda, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmaların yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da sürece dahil olmuş ve TÜBİTAK’tan HAVELSAN’a kadar birçok kurum ve kuruluşun katkı sağladığı çalışmalarla Türkiye’nin yapay zeka alanında “yapay zeka çağı”na hazır hale getirilmesi amaçlanmaktadır.

Türkiye’nin yeni “Yapay Zeka Eylem Planı”nı güncelleme kararı almasıyla, planın küresel standartlardaki “ortak akıl” ve “toplumsal sahiplik” prensipleri doğrultusunda somut bir şekle büründürülmesi için görüş ve öneriler toplanmaktadır. Yeni strateji belgesinin hazırlık aşamasının tamamlanmasının ardından önümüzdeki ay kamuoyuyla paylaşılması planlanmaktadır.

Bu strateji belgesiyle Türkiye’nin yapay zeka teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden güçlü bir altyapıya sahip lider ülkelerden biri haline gelmesi hedeflenmektedir. Yeni yol haritasıyla birlikte yapay zeka işlemci kapasitesinin artırılması ve dijital dönüşümün hızlandırılması öngörülmekte olup, gelecek dönemde yapay zeka uzmanı yetiştirme programlarının yaygınlaştırılması planlanmaktadır.

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki önemli başlıklarından biri Türkçe büyük dil modeli oluşturulmasıdır. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerle de uyumlu bir şekilde çalışabilen açık kaynaklı bir modeldir. Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft gibi paydaşlar tarafından desteklenen proje, Temmuz 2025’te NSosyal beta sürümüyle kullanıma sunulmuştur.

Ayrıca, TÜBİTAK tarafından geliştirilen “büyük dil modeli”nin, Türkçe’nin yapay zeka alanındaki kullanımını ve Türk kültürünü yansıtmasını sağlamak amacıyla çalışmalar devam etmektedir. Türkçe büyük dil modeli, Türkiye’nin yapay zeka stratejisine yön veren önemli unsurlardan biri olacaktır.

Türkiye, veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekme hedefiyle Turkcell ve Google Cloud iş birliğiyle Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezlerine odaklanmıştır. Bu merkezlerin Türkiye’de verinin yurt dışına çıkmadan saklanmasına ve işlenmesine imkan tanıması planlanmakta olup, 2028 yılında tam kapasiteyle faaliyete geçmeleri beklenmektedir.

Savunma sanayii de yapay zeka alanında öncü rol üstlenmektedir. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, yapay zeka, kuantum ve otonom sistemler üzerine ALFA Tatbikatı için bilgi istek dokümanı yayımlayarak savunma sanayisinde dijital dönüşümü hızlandırmayı hedeflemektedir. HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu da savunma ve kamu odaklı yapay zeka çözümlerinin örnekleri arasında yer almaktadır.

Kamu kurumları da yapay zeka alanındaki dönüşüme odaklanmış durumdadır. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümü başlatarak dijital alanda doğru bilginin korunmasını ve dezenformasyonla mücadelenin güçlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu adım, aynı zamanda bilgi kirliliğine karşı stratejik bir koruma hattı oluşturmayı amaçlamaktadır.

Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle iş birliğini sürdürme kararlılığını korumaktadır. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde imzalanan bildiriyle, Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili yapay zeka araçlarının geliştirilmesi ve uygulanması konusunda üye ülkeler arasında iş birliği teşvik edilmektedir. Ayrıca, TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın hazırlık süreci devam etmekte olup, planın yıl sonuna kadar tamamlanması hedeflenmektedir.