BM’den uyaran rapor: Yapay zeka insanlığın içtiği sudan fazlasını tüketebilir

Son Birleşmiş Milletler çevre raporu, yapay zeka teknolojisinin çevreye olan maliyetinin hızla arttığını ortaya koyarak, iyimser beklentileri sarsmış durumda. Uzmanlar, yapay zeka modellerinin verimliliği arttıkça maliyetinin düşmesi beklenirken, aslında bu durumun küresel talebi artırarak tüketimi artırdığını belirtiyor. Bu durum, “Jevons Paradoksu” olarak adlandırılan ekonomik ilkeye dayanmaktadır.

2030 yılına dair raporda, yapay zekanın enerji tüketiminin iki katına çıkarak küresel elektrik tüketiminin %3’ünü oluşturabileceği ve İngiltere’nin karbon emisyonuna eşdeğer bir çevre kirliliği yaratabileceği öngörülüyor. Ayrıca, veri merkezlerinin soğutulması için harcanacak su miktarının dünya nüfusunun yıllık içme suyu ihtiyacını aşabileceği belirtiliyor. Bu durum, çevresel kaynakların büyük ölçüde tüketilmesine ve çevresel adaletsizliğe yol açmaktadır.

Raporda ayrıca, yapay zeka gelişiminin merkezinde yer alan yapısal adaletsizliğe de vurgu yapılmaktadır. Sadece 32 ülkenin yapay zeka bulut altyapısına sahip olduğu ve bunun büyük bir bölümünün ABD ve Çin’e ait olduğu belirtilmektedir. Bu durum, dijital uçurumun derinleşmesine ve az gelişmiş ülkelerin çevresel yükü tek başına sırtlamasına neden olmaktadır.

Uzmanlar, yapay zeka teknolojisinin çevresel etkilerini azaltmak için maden tedarikinden geri dönüşüme kadar tüm süreçleri kapsayan şeffaf bir yönetişim modeline ihtiyaç olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, teknolojinin iklim ve enerji planlamalarına dahil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu noktada, yapay zeka inovasyon planlarının gözden geçirilmesi ve sorumlu yapay zeka için strateji değişikliği yapılması önem arz etmektedir.